وبلاگ روان شناسی محمد مجتبی زاده

 این کتاب توسط  یکی از روان شناسان شناختی انگلستان به نام هلن گوین به رشته تحریر در آمده است.کتاب دارای هیجده فصل است.نویسنده در ابتدای هر فصل به ارایه ی پیش سازمان دهنده پرداخته است. پیش سازمان دهنده باعث می شود اطلاعات قبلی یادگیرنده به اطلاعات جدید پیوند بخورد.در پایان هر فصل نیز برای درک و فهم عمیق یادگیرنده از مطالب چند سوال به عنوان خود آزمایی ارایه شده است.نویسنده هریک از فصول را به بررسی یکی از مباحث روان شناسی شناختی اختصاص داده است.بیان علمی و مبتنی بر پژوهش ، این کتاب را در رده ی بهترین کتاب های روان شناسی شناختی  در دنیا قرار داده است.

علمی و جدید بودن مباحث کتاب از یک طرف و نبود کتاب جدید دانشگاهی در این زمینه از طرف دیگر، دکتر حسن اسد زاده و محمد مجتبی زاده را بر آن داشت تا به ترجمه ی این کتاب با نام زمینه روان شناسی شناختی همت گمارند.

این کتاب با هدف ارتقای سطح علمی دانشجویان رشته های روان شناسی و زمینه های وابسته در دوره های تحصیلی کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکترای کشور عزیزمان ترجمه شده و به عنوان کتاب درسی برای درس روان شناسی شناختی و کتاب کمک درسی برای درس روان شناسی تربیتی و روان شناسی یادگیری قابل استفاده است.بی شک مطالعه ی کتاب حاضر فهم بسیاری از مباحث شاخه های دیگر روان شناسی را آسان می سازد. چرا که مباحث روان شناسی در این کتاب به صورت ریشه ای و زیربنایی بررسی شده است.

در کتاب حاضر به پژوهش هایی اشاره شده که هنوز در کشور عزیزمان به بوته ی آزمایش گذاشته نشده است.از این رو، مطالعه ی این کتاب برای دانشجویان دوره های تحصیلات تکمیلی روان شناسی و زمینه های وابسته برای استخراج موضوعات پایان نامه و سایر محققان کشور عزیزمان برای انتخاب موضوعات پژوهشی مفید فایده خواهد بود.

گفتنی است کتاب حاضر توسط انتشارات رشد فرهنگ در تهران به مدیریت دکتر علی رضا محمدی آریا مراحل چاپ خود را می گذارند و به زودی در اختیار دانشجویان، محققان و سایر علاقمندان قرار خواهد گرفت.

 

این کتاب توسط  ریکاردو روسو استاد دانشگاه اِکسِس انگلستان به رشته تحریر در آمده است . کتاب حاضر در ایران توسط دکتر ابولفضل کرمی و محمد مجتبی زاده با عنوان" آمار و احتمالات کاربردی در علوم رفتاری " به فارسی ترجمه شده است. این کتاب در انتشارات روان سنجی اینک آخرین مراحل چاپ و نشر خود را می گذارند و به زودی در اختیار علاقمندان قرار خواهد گرفت.

این کتاب یکی از بهترین کتاب های روز دنیا  به شمار می رود و در اکثر دانشگا ه های طراز اول دنیا در دوره های تحصیلی کار شناسی، کار شناسی ارشد و دکترای رشته های علوم رفتاری تدریس می شود.

هدف اصلی مترجمان از ترجمه ی این اثر ارائه ی کتابی به جامعه ی دانشگاهیان ایران بوده تا هموطنان عزیز  نیز همگام با دانشجویان سراسر دنیا از آخرین تحولات و دستاوردهای علمی بهره مند شوند.

این کتاب نه تنها به عنوان منبع درسی برای درس آمار توصیفی و آمار استنباطی ِ  رشته های علوم رفتاری همانند روان شناسی، مدیریت ، اقتصاد، جامعه شناسی ،کتابداری، علو تربیتی و ... در دوره های  کار شناسی ، کارشناسی ارشد و دکتری به حساب می آید ، بلکه ، مطالعه ی آن برای شرکت در ازمون های ورودی دوره های کار شناسی ارشد و دکترای رشته های فوق نیز مفید فایده خواهد بود.

از مزایای عمده ی این کتاب، سادگی و روشنی بیان آن است. به این معنی که ، پیچیده ترین مباحث آمار را به زبان ساده و در خور فهم همگان تشریح کرده است.

از این رو ، تمام محققان و دست اندر کاران پژوهش در سایر رشته های علمی نیز می توانند از آن بهره بگیرند.

  

رویکرد پردازش اطلاعات

طبق رویکرد پردازش اطلاعات ، زیربنای تغییر ، افزایشِ پردازش پایه است  . میزانِ دانش پایۀ عمومی در کودکان کوچک تر بوده و به موازات افزایش سن بیشتر می شود .لازم به ذکر است که دانش پایه تابعی از ظرفیت حافظه نیست ( لیندبرگ ، 1980 )  .همچنین، خودکار شدن فرایندهای شناختی به موازات رشد یافتگی کودکان افزایش می یابد .

کودکان خردسال فاقد توانایی لازم جهت توجه به تکالیفی به غیر ازتکالیفِ حسی – حرکتی هستند . اگر با کودکان نوپا به هنگام راه رفتن صحبت کنید حواسش پرت شده و به زمین می افتد ، ولی کودک بزرگ تر به هنگام راه رفتن بدون حواس پرتی قادر به صحبت کردن است .

 به هر حال ، کودکان قادر به انجام تکالیف انتزاعی و مهارت های حسی - حرکتی سطح بالا نیستند . همچنین ، تغییرات مربوط به راهبردهای شناختی به صورت پیشرفت رشدی تجلّی می یابند .برای مثال ، کودکان خردسال ، راهبردهای حافظه یار ساده ای چون تکرار طوطی وار به کار می برند . ولی کودکان بزرگتر از راهبردهای پیچیده تری استفاده می کنند . ( الکساندر واسکوانفلوگل ، 1994 ) . 

نه تنها در بین کودکان خردسال و بزرگ شاهد تفاوت هایی هستیم ، بلکه در میان گروههای سنی نیز به این تفاوتها برمی خوریم . 

کودکانی که در گروه سنی 6 – 5 ساله هستند جدول ضرب را به صورت طوطی وار فرا می گیرند .  به این صورت که آن ها عمل ضرب کردن یا کاربرد قائـدۀ جمع چند رقمی را بدون درک و فـهـم و به صـورت طوطی وار یاد می گیرند . 

یکی از عناصر رویکرد پردازش اطلاعات ، تأثیر فراشناخت است .
فراشناخت به معنی تفکّر دربارۀ تفکر است . فرا شناخت اشاره بر این دارد که آیا افراد نحوۀ انجام تکالیف شناختی را می دانند یا نه .
با افزایش سن کودکان  توانائی فرا شناخت را گسترش می دهند و یاد می گیرند به تفکرات شان نظم داده و احساس دانستن را افزایش دهند ( کاسترمانس و همکاران ، 1992 ).لازم به ذکر است کودکان خردسال چنین تجربه ای ندارند .

با بررسی رشد هوش به صورت روش  های کلّی ، یعنی آن گونه که در اینجا مورد بررسی قرار گرفته ، به بینشی دست می یابیم که به واسطۀ آن می توانیم  از اطلاعات ذخیره و بازیابی شده استفاده کنیم .
 روش جالب دیگر برای بررسی هوش ، مطالعۀ افرادی است که دارای هوش بالا و پایین هستند .

به غیر از عقب ماندگی و مشکلات یادگیری و انتهای طیف مخالف آن یعنی سر آمد بودن،مبحث دیگر مربوط به هوش ، خلاقیت است .

                                                                               مترجم        

                             محمد مجتبی زاده

                               کارشناس ارشد روان شناسی تربیتی 

                            شماره نظام:۳۳۰۱

دیدگاه دیگری نیز توسط رویکرد پردازش اطلاعات در زمینۀ رشد شناختی ارایه گردیده است .

نظریه های پردازش اطلاعات به بررسی تغییرات حاصله در مؤلفه های نظام شناختی به موازات افزایش سن می پردازند .

این گونه به رشد شناختی نگریستن باعـث می شود به جای داشـتن مراحل کـیفی گسـترده تری از نظریۀ پیاژه  ای ها ، به دیدگاهی دست یابیم که تأکید و تمرکز آن روی تغییرات پیوسته است .

                                                                             مترجم        

                             محمد مجتبی زاده

                               کارشناس ارشد روان شناسی تربیتی 

                            شماره نظام:۳۳۰۱

مرحلۀ عملیات صوری

تقریباً  در 15 - 12 سالگی ، کودکان به صورت انتزاعی فکر می کنند . وقتی از کودکان این مرحله بخواهیم پاسخ های خود را در ارتباط با سؤال های نگهداری ذهنی توجیه کنند ، آنها در پاسخ به جای این که بگویند :

" ما با چشم خود دیدیم که آزمایش گر ماده ها را جا به جا کرد" 

 بر قانون یا کاربرد آن تکیه خواهند کرد .

در این مرحله است که استدلال با مفاهیم انتزاعی و تدوین و آزمون فرضیه به منصۀ ظهور می رسد .

این مسأله تلویحات آشکاری برای جداول زمانی آموزشی دارد . برای مثال : کی به یادگیری جبر یا علوم صوری بپردازیم ؟

 علاوه براین  ، مشخص است که این آزمایش ها در سال 1950 به انجام رسیده است ، یعنی در زمانی که پیاژه از نوجوانان برای شرکت در چنین فعالیّتهای عجیب و غریب استفاده می کرد .

یافته ها و نظریات پیاژه بسیار مهم و با ارزش هستند و سالیان دراز در قلمرو  روان شناختی تسلط داشته اند .  با این حال ، انتقادهایی بر نظریات وی وارد است .

برای مثال ، پیاژه در نظریۀ خود برای بیان اندیشۀ خود در زمینۀرشد شناختی به ساختار زیر بنایی منطقی تکیه کرده است . با این حال ، بسیاری از آن چیزهایی که هر روز با آن سرو کار داریم ، محدود به علم و منطق نمی شود .

بنا براین ، نظریۀ پیاژه فقط برای مجموعه ای از فرایند های شناختی قابل کار بست است .
علاوه براین، پیاژه تأکید زیادی روی پیشرفت خطی در طی مراحل رشد شناختی کرده است .

این تأکید منعکس کنندۀ واقعی آنچه که از معنی رشد دریافت می شود ،  نیست . این امکان وجود دارد که افراد مختلف در زمان های مختلف برخی از مراحل رشد شناختی را به کار بگیرند .

به این صورت که شخصی در موسیقی یا شعر ممکن است قادر به تفکر انتزاعی باشد ، ولی هنوز در حل مسائل ریاضی در مرحلۀ عملیات عینی باشد .
( نمونۀ شگفت انگیز در این باره موسیقی دان ماهری است که به هنگام تغییر دادن دستگاه های موسیقی هنوز انگشتانش را حرکت می دهد )  .

                                                                              مترجم        

                             محمد مجتبی زاده

                               کارشناس ارشد روان شناسی تربیتی 

                            شماره نظام:۳۳۰۱